Harroula Bilali BSc MMedSc, co-founder, Bilalis Conscious Women’s Clinic
Όλοι γνωρίζουμε τα κλασικά συμπτώματα: εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, εναλλαγές στη διάθεση, χαμηλή libido. Και όμως, η εμμηνόπαυση παραμένει μια από τις πιο παρεξηγημένες – και ιατρικά παραμελημένες – μεταβάσεις στη ζωή μιας γυναίκας.
Πολλές γυναίκες, στην πλειοψηφία καινούργιες ασθενείς, φτάνουν στην κλινική μας εξαντλημένες, μπερδεμένες και υποφέροντας σιωπηλά.
Τους έχουν πει ή έχουν πει στον εαυτό τους: “Αυτό είναι φυσιολογικό. Απλά περίμενε.”
Αλλά η εμμηνόπαυση δεν είναι μια προσωρινή ενόχληση. Είναι μια συστημική αλλαγή. Και εδώ είναι η σκληρή αλήθεια: επιταχύνει τη βιολογική γήρανση κάθε γυναίκας αν δεν αντιμετωπιστεί.
Αξίζετε να καταλάβετε τι πραγματικά συμβαίνει στο σώμα σας. Επειδή η γνώση δεν είναι μόνο δύναμη – σε αυτή την περίπτωση, είναι προστασία.
Τι δεν λένε στις γυναίκες – και γιατί έχει σημασία
Οι περισσότερες γυναίκες πιστεύουν ότι η εμμηνόπαυση αφορά τις εξάψεις και την απώλεια πλέον της περιόδου τους. Αλλά κάτω από την επιφάνεια, διακυβεύονται πολύ περισσότερα:
- Τα οιστρογόνα προστατεύουν ολόκληρο το σώμα σας, όχι μόνο τη μήτρα σας. Η μείωσή τους επηρεάζει το καρδιαγγειακό σας σύστημα, τα οστά, τον εγκέφαλο, το δέρμα, το μεταβολισμό και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού σας συστήματος.
- Οι γνωστικές αλλαγές – από την εγκεφαλική ομίχλη έως τον αυξημένο κίνδυνο Αλτσχάιμερ – μπορεί να αρχίσουν στην περιεμμηνόπαυση, όταν τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη αρχίζουν να αυξομειώνονται.
- Η απώλεια των οστών επιταχύνεται: Στα 5-7 χρόνια μετά την εμμηνόπαυση μπορεί να χαθεί έως και το 20% της οστικής πυκνότητας.
- Η κατανομή του λίπους αλλάζει – με περισσότερο σπλαχνικό (κοιλιακό) λίπος που συνδέεται με φλεγμονή, αντίσταση στην ινσουλίνη και αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο.
- Οι διαταραχές της διάθεσης και του ύπνου δεν είναι “απλώς άγχος” – συχνά προέρχονται από νευροενδοκρινικές ανισορροπίες που επηρεάζουν νευροδιαβιβαστές όπως η σεροτονίνη, η ντοπαμίνη και η GABA.
- Το κολπικό και το εντερικό μικροβίωμα διαταράσσονται, οδηγώντας σε ευπάθεια στην άμυνα του ανοσοποιητικού συστήματος, στη σεξουαλική υγεία, ακόμη και στη συστηματική φλεγμονή.
Ας μιλήσουμε για το τελευταίο λίγο περισσότερο που είναι εξειδίκευση μου.
Το μικροβίωμα και η εμμηνόπαυση: Ο χαμένος κρίκος
Η μείωση των οιστρογόνων κατά την εμμηνόπαυση επηρεάζει το εντερικό, το κολπικό και το ουρογεννητικό μικροβίωμα – συχνά με τρόπους για τους οποίους δεν ενημερώνονται ποτέ οι γυναίκες.
- Το κολπικό μικροβίωμα μετατοπίζεται από μια κατάσταση όπου κυριαρχεί ο Lactobacillus spp σε μια πιο ποικιλόμορφη (και συχνά πιο φλεγμονώδη) κατάσταση, αυξάνοντας τους κινδύνους για ουρολοιμώξεις, κολπική ατροφία, δυσφορία κατά τη διάρκεια του σεξ και ευαισθησία σε λοιμώξεις.
- Το μικροβίωμα του εντέρου παίζει ρόλο στον μεταβολισμό των οιστρογόνων μέσω του οιστροβολώματος. Η διαταραχή εδώ μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα σας επεξεργάζεται τις ορμόνες, επιδεινώνει τη φλεγμονή και συμβάλλει στο λίπος της κοιλιάς και στις διαταραχές της διάθεσης.
- Το ουρογεννητικό σύστημα γίνεται πιο επιρρεπές στη δυσβίωση, επηρεάζοντας την εγκράτεια των ούρων, τον ερεθισμό και την ποιότητα ζωής.
Αν όλα αυτά ακούγονται … δραματικά, είναι επειδή μπορεί να είναι. Αλλά εδώ είναι το σημαντικό: αυτές οι αλλαγές δεν είναι μη αναστρέψιμες. Είναι αντιμετώπισιμες – με τη σωστή διάγνωση, τις αλλαγές στον τρόπο ζωής και την εξατομικευμένη ιατροφαρμακευτική υποστήριξη.
Ποια θα πρέπει να είναι η προτεραιότητα σας από τώρα και στο εξής
- Το κλειδί είναι να μην περιμένετε “απλά” να επιδεινωθούν ή να εξαφανιστούν τα συμπτώματα. Ο στόχος σας πρέπει να είναι να καταλάβετε τι συμβαίνει στο σώμα σας και να λάβετε μέτρα για την υποστήριξή του. Αυτό περιλαμβάνει τον έλεγχο των ορμονών σας, την αξιολόγηση της καρδιαγγειακής και οστικής σας υγείας, τη διερεύνηση του εντέρου και του κολπικού σας μικροβιώματος και τον εντοπισμό πρώιμων ενδείξεων φλεγμονής ή μεταβολικής ανισορροπίας.
- Δεν χρειάζεται να μαντέψετε ή να γκουγκλάρετε ή να ρωτήσετε το ChatGPT για το δρόμο σας μέσα από αυτό. Μπορείτε να ενημερωθείτε, όμως πρέπει να θυμάστε πως δεν είναι ΟΛΑ για ΟΛΕΣ. Υπάρχουν εξατομικευμένες αξιολογήσεις, λειτουργικά τεστ και ολιστικές στρατηγικές θεραπείας – από ορμονική υποστήριξη έως στοχευμένη διατροφή, βελτιστοποίηση του μικροβιώματος και γνωστική ενδυνάμωση – που μπορούν να προσαρμοστούν στις δικές σας ανάγκες, τους δικούς σας κινδύνους και τους δικούς σας στόχους.
- Μόλις κατανοήσετε τις υποκείμενες αλλαγές, μπορείτε να διορθώσετε τις ανισορροπίες, να προστατεύσετε τη μελλοντική σας υγεία και να νιώσετε ξανά ο εαυτός σας – ή ακόμα καλύτερα από πριν.
Γιατί πρέπει να σταματήσουμε να ελαχιστοποιούμε τον πραγματικό αντίκτυπο της εμμηνόπαυσης
Η επιστήμη επιτέλους συμβαδίζει με αυτό που στην κλινική πράξη παρατηρούμε εδώ και δεκαετίες – ότι η εμμηνόπαυση είναι ένα βιολογικά ενεργό στάδιο που απαιτεί την προσοχή μας.
Πολλαπλές μελέτες επιβεβαιώνουν πλέον αυτό που βλέπουμε καθημερινά στην πράξη: οι ορμονικές και φλεγμονώδεις μεταβολές της εμμηνόπαυσης επιταχύνουν άμεσα τη βιολογική γήρανση.
Ας αναφερθούμε σε μερικές από αυτές
- Horvath et al., 2016 – Γυναίκες με πρώιμη εμμηνόπαυση εμφάνισαν επιταχυνόμενους επιγενετικούς δείκτες γήρανσης σε δείγματα αίματος και σάλιου.
- Thurston et al., 2020 – Τα εμμηνοπαυσιακά αγγειοκινητικά συμπτώματα (όπως οι εξάψεις) συνδέονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο και φλεγμονώδεις δείκτες.
- Riancho et al., 2022 – Η ανεπάρκεια οιστρογόνων φάνηκε πως επηρεάζει το εντερικό μικροβίωμα και αυξάνει τη συστημική φλεγμονή σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες.
- Baker et al., 2021 – Επισημάνθηκε πώς οι αλλαγές στο κολπικό μικροβίωμα στην εμμηνόπαυση συμβάλλουν στα συμπτώματα και στην ευπάθεια σε ασθένειες.
- Shanmughapriya et al., 2023 – Ανασκόπηση του προστατευτικού ρόλου των οιστρογόνων σε όλους τους ιστούς και της μείωσής τους που επιταχύνει το οξειδωτικό στρες και τη μιτοχονδριακή δυσλειτουργία.
Οπότε όχι – η εμμηνόπαυση δεν είναι “άλλη μια φάση”.
Είναι το πιο σημαντικό “σημείο καμπής” στην υγεία της ενήλικης γυναίκας.
Αν το αγνοήσεις το κόστος είναι υψηλό.
Αν το αντιμετωπίσεις, παίρνεις πίσω τη δύναμή σου.
Στην κλινική μας, είμαστε εδώ για να περπατήσουμε αυτό το δύσκολο μονοπάτι μαζί σας – όχι μόνο για να αντιμετωπίσουμε τα συμπτώματα, αλλά για να σας βοηθήσουμε να πορευτείτε σε αυτό το νέο κεφάλαιο της ζωής σας με δύναμη και ζωτικότητα. Γιατί αυτό αξίζετε.
Ας σταματήσουμε να υποβαθμίζουμε αυτό που περνάμε. Ας αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε την εμμηνόπαυση με την προσοχή που πρέπει.